صنعت کفاشی در ایران پیشینهای دیرینه دارد و ریشههای آن به سدههای گذشته، بهویژه دوران صفوی بازمیگردد؛ زمانی که تبریز یکی از مراکز اصلی تولید صنایعدستی و کالاهای چرمی در کشور بود. موقعیت جغرافیایی تبریز، دسترسی به چرم مرغوب و مهارت استادکاران باعث شد این شهر بهتدریج به قلب صنعت کفاشی ایران تبدیل شود. در بازار تاریخی تبریز، راستهای به نام بازار کفاشان شکل گرفت که از قدیم محل فعالیت استادان چیرهدست و شاگردان پرتلاش این حرفه بود. کفشهای دستدوز تبریز، بهویژه کفشهای چرمی مردانه، به دلیل دوام، ظرافت دوخت و زیبایی طراحی، شهرتی فراتر از مرزهای ایران پیدا کردند. در دوره قاجار و پهلوی نیز کارگاههای کفاشی تبریز رونق فراوان داشتند و پایهگذار صنعت مدرن کفش در کشور شدند. امروزه نیز تبریز همچنان بهعنوان مهد کفاشی ایران شناخته میشود و هنر دست کفاشانش، نمادی از دقت، صداقت و اصالت صنعتگران ایرانی است.
کسبوکار خانوادگی جباریان در صنعت کفش، حدود هفتاد تا هشتاد سال پیش توسط محمدعلی جباریان (مؤسس نسل اول) که مهارتهایش را از طریق شاگردی آموخته بود، در منزل شخصی خود پایهگذاری شد. او بهصورت کاملاً مستقل کار میکرد. پس از وی، علیرضا و محمدحسین جباریان (نسل دوم) کار را بهصورت شراکتی ادامه دادند و آموزش های لازم را نیز در کنار پدر فراگرفتند. هیچیک از سایر اعضای خانواده (خواهران، برادران یا عموزادهها) وارد این حرفه نشدهاند و این کسبوکار تنها توسط دو نسل اداره شده است. فعالیتها از منزل شخصی به محله بهار، سپس تیمچه هاشمیه و در نهایت به مکان فعلی در بازار کفاشان منتقل شده است.
بزرگترین چالش فعلی این صنعت، گرانی شدید مواد اولیه است که منجر به کاهش فروش داخلی، کاهش قدرت خرید مصرفکنندگان، کاهش موجودی مواد اولیه و افت شدید صادرات (که سابقاً به آذربایجان، افغانستان و ارمنستان وجود داشت) شده است. از دیدگاه این خانواده، تأمین پایدار مواد اولیه کلید اصلی برای برونرفت از بحران فعلی صنعت است. این کسبوکار از ابتدا تا به امروز، بر پایه تخصص در ساخت کفشهای مردانه بنا شده و تلاش شده تا همواره کیفیت تولیدات با روشهای سنتی حفظ شود، هرچند که رقابت با تولیدات صنعتی و ارزانتر، سختیهای کار را دوچندان کرده است.
ایرانیپیشه با افتخار در تلاش است تا فرهنگ خرید و استفاده از کفشهای دستدوز ایرانی را در ایران و جهان دوباره احیا کند. ما باور داریم که هر جفت کفش دستدوز، حاصل دستان هنرمند و روح صادق صنعتگر ایرانی است. اثری که نهتنها پوشیدنی، بلکه روایتگر اصالت، کیفیت و زیبایی است. هدف ایرانیپیشه این است که ارزش واقعی کار دست را یادآور شود و نشان دهد که انتخاب کفش دستدوز، انتخابی آگاهانه، فرهنگی و ماندگار است. ما میخواهیم با معرفی هنر کفاشان تبریز و دیگر شهرهای ایران، بار دیگر جایگاه این پیشه اصیل را در دل مردم ایران و بازار جهانی زنده کنیم.
